“2016.Clinton, Obama veya McCain

yönetiminin ikinci döneminin sonu.

ABD 20 bin askerini bağımsız Kürdistan

devleti topraklarında bırakarak bölgeden çekilmiş.

Afganistan güvenli.

İran nükleer silahlı.

Çin, Tayvan’ı yutmuş ve Pasifik’teki etkisini genişletiyor.

AB, 30 üyeli. Enerji ihtiyacını, Rusya,

Kuzey Afrika ve Hazar Denizi’nden

güvenli ve sürekli bir şekilde sağlıyor.

ABD’nin nüfuzu dünyada geriliyor.'

Amerika'lı Parag Khanna’nın “The

Second World: Empires and Influence in

the New Global Order”’başlıklı

kitabında ve 'The New York Times'

sayfalarında savunduğu tez, yeni dünya

egemenliğinin yakın gelecekte 3 veya

çok kutuplu olacağı...

“ New America Vakfı ’nda araştırmalarını sürdüren Parag Khanna’nın “The Second World: Empires and Influence in the New Global Order”’da savunduğu tez, modern tarihte ilk defa ABD’nin  bir dünya savaşını kaybedebilme ihtimaline şahitlik ediyoruz.  Khanna için, tek kutuplu, ABD’li  dünya son buluyor:  Avrupa Birliği ve Çin, sonrasında da Rusya ve Brezilya, Dünya egemenliğini paylaşacak.

The New York Times gazetesi sayfalarında da geçtiğimiz Ocak ayında yer alan Khanna nın düşünceleri özetle şöyle:

(…) ABD, 21.yüzyılda dünya egemenliğini Avrupa Birliği ve Çin ile paylaşıyor. Modern tarihte ilk defa çok kutuplu bir dünyayı tek bir medeniyet temsil etmeyecek.

(…) Avrupa Birliği en büyük  ekonomi ve pazar. Gelişmekte olan ülkeleri en geniş şekilde finanse eden güç AB. Eğer ABD, Çin egemenlik sürtüşmesi ciddi boyutlara gelirse, “para” güveni Avrupa Birliği sınırlarında arayacak. Bugün, petrol gelirli körfez ülkeleri, yatırımlarını çeşitlendiriyor ve “euros” stın alıyorlar. İran ve Chavez’in Venezuela’sı  OPEP satışları için “ABD doları” yerine “euros”nun benimsenmesini ısrarla teklif ediyorlar.

(…)  ABD , demokrasi ihraç etme iddiasını inatla sürdürürken, AB,  para ve yatırım gücünü etrafındaki ülkeleri kendi eksenine çekmek için kullanıyor. Orta Doğu’nun dinamik güçleri, tek adam otorisenin hakim olduğu ABD başkanlık modelini değil, AB’nin parlamenter demokrasi modelini tercih ediyorlar. 11 Eylül sonrasında, ABD’nin kabul etmediği yabancı öğrenciler, bugün, Londra, Berlin üniversitelerinde. Avrupa’daki Çinli öğrencilerin sayısı ABD’dekilere oranla, 2 kat fazla.

(…) Çin, Orta Doğu karışıklıklarını ABD’ye bırakarak, Kanada’dan Küba ve Venezuela’ya kadar  uzanan ülkerin her biri ile devasa enerji yatırımları ve ticari anlaşmalar yapıyor. Aynı ülkeler için kendi mühendislerini ve insan kaynaklarını seferber ediyor. Çin, Afrika’da sadece enerji kaynaklarından ihtiyacını karşılamak amacında değil. Washinton’un “haydut devlet” tanımlaması ile tarif ettiği ülkeler Çin’in koruma şemsiyesi altında. En çarpıcı örnek, İran.

(…) Avrupa gibi, Asya’da, ABD ekonomisinin belirsizliklerine karşı kendi tedbirlerini alıyor. Japonya2nın öncülüğünde “ Asya Para Fonu” oluşturmak çabasındalar. Çin gümrük duvarlarını indirerek bölge ilen ticaretini genişletiyor. Çin’in tam ortasında yer aldığı, Hindistan, Japonya, Avustralya üçgenindeki ticaret hacmi transPasifik ötesi ticaret hacmini geçiyor.

(…)21.yüzyıl Dünyası,  ABD , Çin ve Avrupa Birliği’nin kontrolü altındaki 3 bölgeden oluşuyor. Ancak yaşadığımız yüzyılda, küreselleşme dediğimiz olgu, her 3 gücün kendi etki alanlarını tam anlamıyla ötekilere karşı koruyamadığını gösteriyor.
Bu sebeple, 3 gücün savaş alanı, yazarın “İkinci Dünya” diye isimlendirdiği ülkelerin coğrafyasında oluşuyor.   
İkinci dünya ülkelerinin, Vietnam dan Venezuela’ya, Fas’tan Malezya’ya kadar ülklerin, 3 kutuptan hangisinin yanında yer alacağına “jeopolitik piyasası” karar verecek.  Doğu Avrupa’nın, Orta Asya’nın, Güney Amerika’nın, Orta doğu’nun ve Güney Doğu Asya’nın  büyük  “İkinci Dünya” ülkelerin, “yükselen piyasa”dan daha fazlasını temsil ediyorlar. Çin ile birlikte, bu ülkeler, dünya döviz değişimi ve tasarruf mevduatının çoğunluğunu ellerlinde tutuyorlar. ABD’nin yerini almamakla beraber, ABD’ye bağımlı değiller. Brezilya, Rusya, Çin ve Hindistan borsaları, 2007’de dünya yatırım fonlarının yüzde 39’unu topladılar.
Bu ülkeleri “üçüncü dünya ülkelerinden stratejik ,  demografik veya ekonomik özellikleri ile ayrışıyorlar.  Hangi tarafta yer alacaklar? Hindistan ve ABD’nin nükleer konularındaki işbirliği Pakistan2ı Çin’e yaklaştırır mı? Orta Doğu’nun gelmekte olan yeni  jenerasyona ait  yöneticileri    Doğu’yu mu Batı’yı mı tercih edecekler?

İşte bütün bu parametreler, süper

güçlerin kendi dinamikleri kadar, yarının

dünyasını belirleyecekler.