06/04/2008 (37 kişi okudu)

ABD Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice'ın İsrail ve Ürdün'e yaptığı son ziyaret, sıradan İsraillilerle Filistinliler arasındaki kızgınlık ve öfkenin tehlikeli düzeylere çıkmakta olduğu bir döneme denk geldi.
Bu, Amerikan liderliği ve yönlendirmesinin ortaya çıkabileceği bir andı. Ancak maalesef, söz konusu anın kaçıp gitmesine bir kez daha izin verildi.
Rice tabii ki, yönetmen Woody Allen'ın 'Başarının yüzde 80'i oraya gitmektir' sözünün, Ortadoğu'da barış sağlamaya dair ölümcül derecede ciddi iş için geçerli olmadığının farkındadır.
Bununla birlikte, bölgeye son 15 ayda yaptığı 14 ziyarete ve kasım ayında Annapolis'te düzenlenen barış konferansına rağmen, ABD dışişleri bakanı varlığını kanıtlamak için korkutu derecede az şeye sahip. Birşey değiştiyse de, iki taraf birbirlerinden kasım ayındaki hallerine göre daha uzak ve İsrail Başbakanı Ehud Olmert'le Filistin Yönetimi Başkanı Mahmud Abbas daha az manevra alanına sahip.

Batı Şeria'ya yeni yerleşim geliyor
İsrail Rice'ın ziyaretini, Batı Şeria'da seyahati kısıtlayan barikatlardan 50'sini kaldırmayı kabul ederek yanıtladı. Böylece geriye 530 barikat kalıyor ki, bu 2007 yılının başındakiyle aynı sayı. İsrail
Rice'ın ülkeden ayrılışından saatler sonra Batı Şeria'da Yahudi aileler için 800 yeni ev inşa etme niyetini açıkladığında, tüm iyi niyet yok oldu. Abbas, terörizme karşı daha enerjik çabalar harcayacağına söz verdi (bu sözü önceden de vermişti) ve Olmert'le görüşmelere karşı bir aydır sürdürdüğü boykota son vermeyi kabul etti.
Washington, bir anlaşmanın tek temelini oluşturan ödünleri vermeleri için iki tarafa ciddi ciddi baskı yapmaya başlamazsa, sadece masaya dönmek önem taşımayacaktır. Başkan Bill Clinton 2000'de öncelikle bir çerçeve önermişti: Güvenli bir İsrail, ekonomik açıdan yaşayabilecek ve kabaca Temmuz 1967 sınırları üzerinde bir Filistin ve Kudüs üzerine kabul edilebilir ödünler.

Hamas'la görüşmek gerekebilir
Washington bizzat kendisinin bu tür bir barışa bağlılığını açıkça ortaya koymazsa, zayıf İsrailli ve Filistinli liderlerin gerçekçi bir uzlaşma için gereken siyasi riskleri almalarını bekleyemez. Washington gibi onların da, anti-Semitisim propagandası yapan ve İsrail kentlerine ölümcül roket atışını teşvik eden Hamas'ın engelliyici gerçekliğiyle uğraşmak zorunda kalacaklar. Atılması şart olan ilk adım, Mısır ve diğer Arap ülkelerinin tam bir ateşkes için Hamas'a baskı yapma çabalarını cesaretlendirmek.
Bu başarılamazsa, ABD ve İsrail Hamas'la doğrudan konuşma ihtimallerini değerlendirmeli; fakat bu, bir devlet adamına çok daha fazla benzeyen Abbas'ı dışlayacak bir yöntemle yapılmamalı. Böyle bir durum, Hamas'ın geçmişteki yöntemlerinin veya gelecekteki amaçlarının onaylandığını ima etmez. Hamas'ın güçlü bir seçmen kitlesine sahip olduğunu ve kalıcı bir barışın bu Filistinlileri de kapsaması gerekeceğini teslim eder.

(Başyazı, 3 Nisan 2008)

• İsrail iç istikrar bulamazsa, barış da sağlanamaz Başyazı, 3 Nisan 2008