Kuzey Irak Kürt Yönetimi Başkanı Mesut Barzani, birkaç gün önce El Cezire’ye Irak’ta bir askeri darbe yaşanabileceğinden dem vurmuştu.

Barzani’nin sözleri, iktidardaki müttefiklerini tehdit ettiğine yoruldu.

Bu sözler ayrıca, özellikle de çekişmeli kuzey bölgelerindeki hem güvenlikle ilgili hem de siyasi gelişmeler sonrasında, müttefiklerinden bazılarıyla ayrı düştüğüne açıklık getirdi.

Kürtlere göre ordu, peşmergenin bu bölgelerdeki varlığının yasal olmasına rağmen bu güçlere karşı darbe yaptı. Şöyle ki, peşmerge bu bölgelere

güvenlik ve istikrara katkıda bulunması için koalisyon güçleri ve Irak ordusunun anlaşması üzerine iki yıl önce konuşlandırılmıştı.

Gerçekten de

peşmerge güçleri Diyala’da bulundukları dönemde etkin rol oynadı. Kürtleri kızdıran şey peşmergenin Diyala ve Hanekin’den kovulması

değil, konunun tahrik edici bir biçimde işleve konulması.

Zira Kürtlere göre ordu peşmergeyle böylesine darbeci bir yöntem üzerinden ilişki kuramaz.

Özellikle de ordunun görevi halkı korumakla sınırlıyken ve ötekine karşı bir siyasi tarafa hizmet etmesi uygun değilken...

Barzani’nin sözleri demokrasinin varlığı çerçevesinde gayet makuldü. Lübnan’daki gelişmeleri takip edenler ordunun görevinin mahiyetini iyi bilir.

Lübnan’da bugün en önemli tartışma, orduyu korumak ve siyasi mezhepçiliğe kaymasını engellemekle ilgili.

Barzani askeri darbenin dinamiklerinin varlığından söz etti ve böyle bir darbenin, ordunun nüfuzunun siyasete müdahale edecek şekilde

genişletilmesi durumunda mümkün olabileceğini ifade etti. Fakat Irak’ta bir darbe yaşanmasını ve işlerin partilerin elinden çıkmasını arzulayanlar

var. İşin aslı, bu ülkede darbe kültürü mevcut ve Irak tarihte birçok darbeye sahne oldu. Saddam Hüseyin sert olmasaydı, Amerikalılar Baas rejimini

savaşla değil darbeyle değiştirmeye çalışırdı. Zira bu seçenek külfetli olmazdı ve Amerikalıları bugünkü kayıplarından korurdu.

Diğer yandan, fazla uzağa gitmeye de gerek yok. Saddam’ın kendisi ve ondan önceki iktidar da darbeyle gelmiştı. Irak’taki ilki darbe 1950’lerde

Abdulkerim Kasım tarafından yapıldı ve krallık rejimini kaldırdı. Kasım belki de, Kürt sorununun çözülmesi gerektiğini anlayan tek liderdi.

Onun

zamanında Molla Mustafa Barzani Arap lider Cemal Abdül Nasır’ın yardımıyla sürgünden döndü. 1960’ların sonlarında, Ahmed Hasam Bekr ve

Saddam Hüseyin darbesi yaşandı. Saddam Kürtlerle 1970’lerde özerklik anlaşması imzaladı. Fakat anlaşma hali hazırdaki kutupların arasında

çekişme konusu olan bölgeler sebebiyle uzun sürmedi. Mustafa Barzani anlaşmayı reddetti ve Saddam rejimine karşı isyana başvurdu.

Darbeler toplumun psikolojisinde olumsuz etkiler bıraktı. Saddam darbeci eğilimi yüzünden bazıları yakını da olan birçok insanı öldürdü.

Bugün bazı Iraklılar, Saddam’ınki gibi bir rejimin değil, güvenlik ve istikrara destek olacak veya en azından Iraklılara elektrik

temin edecek bir rejimin iktidara gelmesi için bir darbe yaşanmasını temenni ediyor.

Bir darbe gerçekleşirse Kürtler yeni veriler gereği kaybeden taraf olmayacak.

Hatta kazanan taraf da olabilirler.

Ancak ordu siyasi çekişmelerde

tarafsız olmalı ve rolü Irak’ı dış tehditlerden savunmakla sınırlı kalmalı.

(Lübnan gazetesi Sefir, 30 Eylül 2008)