Filistin sorunuyla Kürt sorunu arasında çok ciddi benzerlikler var. Zira iki halk da ya işgal altına girdi ya da komşu ülkeler arasında azınlık olacak şekilde parçalandı. Özgürlük ve devlet oluşturma eğilimi peşi sıra gelen nesillerin değişmez paydası oldu; her iki halk ve liderleri açısından öncelik listesinde yer aldı.
Filistinliler Arap kucağında yaşadı ve onlardan kaynaklanan sebeplerden ötürü bölgede değişim yaşandı. Darbeler oldu, haritalar değişti. Batı’nın müttefiki olan İsrail’le bir dizi savaşa girdik. İsrail, göçmen devleti olması ve dışarıdan gelen halkların deneyimi sayesinde, para ve silahlanma kanalıyla kendi oluşumunu kurabildi. Fakat Arap yarası kanadı ve bu durum taraflar arasında kısmi zaferler ve yenilgiler yaşanana dek sürdü.
Ardından denklemin bir parçası olmak isteyen direnişçi Filistin çıktı ortaya. Bir zamanlar sol direniş bir numaraydı. Fakat siyasi yanlışlar yapıldı, savaşlar veya müzakereler Filistinlilere verilen toprakların genişlemesine etkide bulunmadı. Roller ve hatta politikaların değişmesi suretiyle, Filistin’de iç kriz çıktı. Durum, hiçbir kazanım elde edilmeksizin zarara uğradı.
Kürtler de benzer süreçler yaşadı. Batı’yı, 1950 ve 1960’larda patlak veren devrimci eğilimin alternatifi olduklarına ikna etmeye çalıştılar. Bel bağladıkları şeyleri kaybedince de İsrail’e
yöneldiler. Komünizme yöneldiler, ancak başka eğilimlere de halat attılar. Hedefse, Kürt devleti kurmanın en önemli ilke olarak kalmasıydı. Fakat herhangi bir oluşumun varlığını ve hatta daha büyük bir devletin nüveleri olacak bir cepheyi dahi reddeden komşular nedeniyle şartlar çatışmayı daha da zorlaştırdı.
Şu an Kuzey Irak’ta Kürt devletinin nüveleri için plan yapıyorlar, farklı mezhepler, milletler
ve uyruklarla birlikte, ihtilaflı bölgelere yoğunlaşmaya çalışıyorlar. Bu yoğunlaşmayı bölgedeki petrol yasası gerektiriyor ve bu durum sadece merkezi Irak hükümetinin mücadelesini değil, ABD’yle müttefiki Türkiye arasındaki eşgüdümlü muhalefeti de zorlaştırıyor.
Şartlar değişip İran’la ilgili nükleer silah sorunu çözülürse, İran ve Suriye’yle de benzer bir eşgüdüm sağlanabilir. Suriye’yle İsrail arasında çözüme yönelik açılımcı girişimler söz konusu. Bütün bu gelişmeler Kürt sorunundan ayrılamaz.

(Suudi Arabistan gazetesi Riyad,
başyazı, 15 Eylül 2008)