18/04/2008 (392 kişi okudu)

SEYİD ZEHRA 

Tecridin başarısızlığı malum
Seçimlerini kazandığından beri, Hamas'a yönelik Amerikan stratejisi dört eksen üzerine kuruldu. İlki, Hamas'a iktidar olma fırsatı verilmesine göz yumulmaması. Gazze olayları öncesine kadar yapılan buydu. İkincisi, seçimleri kazanmasından itibaren Hamas'a uluslararası tecrid dayatılması. Üçüncüsüyse, örgütü nihai olarak tasfiye etmek için İsrail ve bilinen Filistinli güçlerle birlikte komplo kurulması. Son olarak, Gazze'deki Filistinlilere yönelik İsrail ambargosunun desteklenmesi ve Filistinlileri örgüte karşı isyana sürüklemesi umuduyla, Gazze'nin en basit yaşam dinamiklerinden mahrum bırakılması.
ABD'nin İsrail ve bazı Filistinli güçlerle birlikte bütün yaptıklarının başarısızlıkla sonuçlandığını herkes biliyor. Yani herkes, Filistin-İsrail çekişmesinin çözülmesinin Hamas'sız imkânsız olduğunu biliyor. Aslında herkes, bütün Filistin halkının ve mevcut bölünmenin gölgesinde bütün güçlerin temsilcisi sayılmayan Filistin Yönetimi'yle bir anlaşmadan söz etmenin abesle iştigal olduğunun farkında. İmzalansa bile böyle bir anlaşmanın hiçbir temeli olmayacak.
Bu bağlamda, ABD çekişmeyi çözme eğiliminde gerçekten de ciddi olsaydı, Carter'ın Meşal'le görüşmesini fırsat sayardı. Hamas'ı bitirme ve Filistin'den uzaklaştırma umuduyla izlediği her yolun başarısız olması sonrası, trajediden çıkmanın fırsatı olarak görürdü. Pratikte öngörülen buydu. Fakat işin aslı şu ki, ABD çekişmeye adil çözüm bulunmasını istemiyor. ABD yönetimine göre kendisinin ve İsrail'in çıkarı, Filistin iç çekişmesinin çözümsüz kalması, Filistinlilerin güçlenmelerine yol açacak biçimde birleştirilmemesi ve uzlaşıdan söz edilmemesinde yatıyor. Bunun yanı sıra, ABD Hamas'ın İran'a bağlı kalmasını da istiyor. Bu durum İran'a yönelik Amerikan planlarına hizmet edecek.
Basit bir ifadeyle, Carter-Meşal görüşmesi ABD yönetiminin Filistin sorununa yönelik tutumunu gözler önüne serdi, çekişmeyi çözme kararlılığına dair iddialarının yalan olduğunu gösterdi.

(Bahreyn gazetesi Ahbar El Haliç, 16 Nisan 2008)

18/04/2008 (186 kişi okudu)

BIll Emmott 

Rai muhabirlerini korkuttu bile
Zayıf La7 ve kendisiyle işbirliği yapan sağcı Sky Italia'yı saymazsak, tüm özel televizyon kanallarının mülkiyetine sahip olmak muhalefetteki bir aday olarak Berlusconi'nin işine inanılmaz derecede yaradı. Hükümetteyken Berlusconi'nin avantajları daha da artıyor, zira daha önce yaptığı ve daha sonra da yapacağı gibi, İtalya'nın kamu yayıncılık kurumu Rai'ye siyasi müdahalelerde bulunma geleneğini istismar edecek. Hükümetinin genel olarak başarısız değerlendirilmesine rağmen, 2006'daki seçimleri böylesine az bir farkla kaybetmesinin ardındaki önemli bir neden, Berlusconi'nin esasen tüm televizyon haberlerini denetlemesi. Kampanya dönemi boyunca Rai'deki işini kaybetmek istemeyen tüm siyaset muhabirlerinin ve yorumcuların zihninde bu tür korkular eksik olmamış olsa gerek.
Bu noktada benimle Berlusconi arasında bir hikâye yaşandığını açıklamalıyım. 2001'de The Economist dergisinin editörü olduğum ve İtalya'nın yeni bir seçime hazırlandığı dönemde, Berlusconi'nin mali kaynakları ve hukuki sorunları hakkında uzun bir araştırma gerçekleştirdik. Bu araştırmaya dayanarak, ayrıca medya patronu olmasının çıkar çatışması yarattığının da farkında olarak, 'İtalya'yı yönetmeye uygun değil' diye onu dergiye kapak yaptık. Bu yüzden İtalya'nın yarısı The Economist'i yererken, diğer yarısı göklere çıkardı. Berlusconi'yse bizleri 'komünist' diye damgalayıp, benim Lenin'e benzerliğime dikkat çekti ve hâlâ sürüp giden iki davadan ilkini açtı.
Bunun getirdiği şöhret epey eğlenceliydi. Ancak ardında bazı önemli konular da bulunmakta. Berlusconi'nin avukatları İtalyan medyasında yeterli derecede rekabet bulunduğunu ve bu yüzden onun televizyon kanallarına sahip olmasını önem taşımadığını belirtti. Bu pek tabii ki, televizyonun yazılı medyadan çok daha güçlü olması nedeniyle önem taşır. Fakat Berlusconi bunun yanında İtalyan gazetecileri davalar, himaye ve tehditlerden oluşan bir karışımla sindirmekte.
Dahası, avukatları Berlusconi'nin herhangi bir suçlamadan asla hüküm
giymediğini öne sürdü. Bu alenen yanlış, zira hüküm giymekten ancak 2001-2006 arasındaki kendi hükümeti zaman aşımını kısalttığı ve hakkında suçlama getirilen muhasebe usulsüzlüğünü suç kapsamından çıkardığı için kurtuldu. Tek bir adamın medyayı yönetmesine ve büyük sermayeyle hükümetin çıkarlarının iç içe geçmesine izin verildiğinde nelerin olduğunu anlaşılması için, Berlusconi hepimize ders olmalı.

AB liderleri direnmeli
Peki şimdi ne olacak? Berlusconi pek çok uzmanın umduğundan daha kesin bir zafer elde etti ve seçimin diğer önemli galibiyle, göçmen karşıtı olup bölgesel haklar peşinde koşan Kuzey Ligi'yle koalisyona giderek hükümet edecek. Hükümetinin zayıf merkez-sol selefinden daha uzun süre ayakta kalması beklenebilir. İtalyan parlamentosunda temsil edilen partiler bu seçimle epey azaldı ki, bu da kesinlikle iyi bir şey. Ancak 1946'dan beri ilk kez komünist veya sosyalist bir temsilin bulunmaması, yeni hükümet programına karşı parlamento dışı muhalefetin patlak vermesi tehlikesi yaratıyor.
İtalya'nın hükümete karşı anayasal biçimde dengeyi sağlayacak mahkemeleri ve cumhurbaşkanı bulunuyor ve bu yüzden hâlâ itidal umudu var, her
ne kadar Berlusconi kampanya döneminde tehditkâr biçimde tüm savcı ve yargıçların akıl sağlığı testinden geçmesi gerektiğini önermiş olsa da. En azından kampanya döneminde iflasın eşiğindeki Alitalia'nın Air France-KLM'ye satışını engelleme sözü vermesine bakarak, hükümetinin serbest pazarcı olmaktan ziyade 'korporatist' olması da muhtemel. Bu müdahale ve başka herhangi bir devlet yardımı Berlusconi'yi Avrupa Komisyonu'yla karşı karşı getirecektir. Vadettiği vergi kesintileri ve harcamalardaki artış nedeniyle İtalya'nın bütçe açığını muhtemelen artacaktır ki, bu da onun diğer AB hükümetleriyle çatışmasına yol açar.
Bu durumda önemli olan AB üyelerinin ona karşı direnmesi. Britanya Başbakanı Gordon Brown ve diğer AB liderleri, sözüm ona idealist Tony Blair'in hiçbir ilkesi olmadığını gösterir biçimde Berlusconi'ye sergilediği utanç verici yağcılığı tekrar etmemeli. İtalya başbakanına herhangi bir AB hükümet başkanına gösterilen diplomatik nezaketle yaklaşmalılar ama bundan daha ötesine gitmemeliler. Brown tatillerini Sardunya'da değil (güneydoğu Britanya'daki) Dorset'te geçirirse daha iyi eder.

(The Economist'in eski editörü, 16 Nisan 2008)

17/04/2008 (387 kişi okudu)

Dünyanın kalan monarşileri şaşılacak derecede dayanıklı çıktı: Şah'ın 1979'da İran'dan kaçmasından beri yerleşik hiçbir monarşi cumhuriyet rejimine geçmedi. Bu da Nepal'in cumhuriyetçi demokrasiye geçişini, ki bu ay düzenlenen genel seçimin ardından artık durdurulamaz bir süreç gibi görünmekte, daha da dikkat çekici kılıyor.
Nepal'in eski muktedir sınıfı, vaktiyle kendisiyle silahlı mücadele yürüten Maocu asiler tarafından şok edici ve beklenmedik bir biçimde süpürüldü. Daha üç yıl önce mutlak iktidarı eline almaya teşebbüs eden Kral Gyanendra şimdi sarayında korkuyla bekliyor. Protestocular iktidarı halka devredip ülkeden gitmesini talep ediyor.

Yegâne seçilmiş Maocu hükümet
Nepal'de neredeyse 10 yıl sonra yapılan seçimin dikkat çekici sonucu bundan ibaret de değil. Seçimin açık galibi olan, halk arasındaki ismiyle Prachanda ('haşin' veya 'dehşetli' anlamına geliyor) dünyanın yegâne seçilmiş Maocu hükümetine önderlik etme yolunda. Kesin sonuçlar henüz bilinmiyor, fakat Prachanda, ülkenin anayasal geleceğine şekil verecek olan 601 üyeli mecliste 116 sandalye kazandı bile. Maocular tek başına iktidar için gereken çoğunluğu kazanmayı başaramasa bile, Nepal'in eski siyasi seçkinlerini kimsenin beklemediği ölçüde ezici bir devrimle yıkmış olacaklar. Halbuki birçok gözlemci seçimden üçüncü sırada çıkmalarının iyi bir performans sayılacağını düşünüyordu.
Sonuç, Nepal'in istikrarsızlığından ve büyüme eksikliğinden çok çeken yoksulların kaygılarını yansıtıyor. Nepal'deki 25 milyon insanın neredeyse üçte biri yoksulluk sınırının altında yaşıyor; kişi başına yıllık milli gelir sadece 260 dolar düzeyinde. Eski siyasi düzenin başarısızlığı, kendisini 2001'de kanlı bir biçimde açığa vurmuştu; o yıl Veliaht Prens Dipendra, babası Kral Birendra da dahil, ailesinin büyük kısmını vurup öldürdü. Fakat ABD'yi bir terör örgütü olarak gören Maocular'ın savaşmaktan hükümet etmeye geçişi kolay olmayacak. 1996'dan ateşkes ilan edildiği 2005'e dek Prachanda 13 bine yakın insanın hayatına mal olan (ki birçoğu hükümetin silahlı güçleri tarafından öldürüldü) bir ayaklanmaya önderlik etti. Prachanda'nın zafer sarhoşluğu içindeki Maocu tabanı dizginlemesi ve ordu ile uzlaşmanın bir yolunu bulması gerekiyor.

Çin ve Hindistan'ı teskin etmeliler
Ayrıca Nepal'in iki dev ve güçlü komşusu olan, Maocu iktidar ihtimaliyle alarma geçen Çin ve Hindistan'ı da teskin etmeli. Hindistan da sınırları dahilinde Maocu bir ayaklanmayla yüz yüze; Çin devasa doğal kaynaklara sahip bir ülkedeki fırsatların izini sürüyor. Guardian'a geçen hafta verdiği röportajda Prachanda, çok partili demokrasiye ve 'kapitalist üretim tarzı'na dönüşünden dem vurdu.
Bu konuda samimi mi peki? Nepal'in yeni muktedirleri şiddeti reddettiklerinin sözünü veriyor, fakat seçim tamamen barış içinde geçmedi. Devrimler karşılığını bulamayan umutlar doğurur. Nepal değişim istiyor. Prachanda'nın büyük sınavı, bu değişimi sağlamak olacak.

(Başyazı, 16 Nisan 2008)